२२ मार्च २०१० चा ऐतिहासिक लढा : विलास रूपवते यांच्या एका हाकेवर संपूर्ण महाराष्ट्रात निराधार व देवदासी महिलांचा विराट उद्रेक; रेल रोको, चक्का जाम आणि आंदोलनाने सरकार झुकले!
२२ मार्च २०१० रोजी विलास रूपवते यांच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्र निराधार व देवदासी महिला संघटनेने पुकारलेल्या राज्यव्यापी आंदोलनाने संपूर्ण महाराष्ट्र हादरवून सोडला. मुंबईत मंत्रालयासमोर निदर्शने, घाटकोपर व कांदिवली येथे रेल रोको, मालेगावात रास्ता रोको, उस्मानाबाद, सोलापूर-माळशिरस, मुलुंड येथे तहसील कार्यालयांवर धडक मोर्चे काढण्यात आले. या ऐतिहासिक आंदोलनाची सर्व ३३ राष्ट्रीय व राज्यस्तरीय वृत्तपत्रांनी घेतलेली दखल व कागदपत्रे.
विशेष वृत्त | ऐतिहासिक चळवळ :
महाराष्ट्राच्या सामाजिक आणि मानवाधिकार चळवळीच्या इतिहासात २२ मार्च २०१० हा दिवस सुवर्णाक्षरांनी कोरला गेला आहे. महाराष्ट्रातील लाखो उपेक्षित, देवदासी, विधवा, परित्यक्ता आणि अंध-अपंग महिलांच्या न्याय्य हक्कांसाठी सामाजिक नेते विलास रूपवते यांच्या नेतृत्वाखाली 'महाराष्ट्र निराधार व देवदासी महिला संघटने'ने पुकारलेल्या राज्यव्यापी आंदोलनाने संपूर्ण शासन यंत्रणेला आणि प्रशासनाला हादरवून सोडले होते.
देवदासी महिलांना दरमहा २ हजार रुपये मानधन द्यावे, संजय गांधी निराधार योजनेतील जाचक अटी रद्द करून सर्व निराधार महिलांना कायमस्वरूपी पेन्शन द्यावी आणि पिवळी शिधापत्रिका (BPL Card) तात्काळ वितरित करावी, या प्रमुख मागण्यांसाठी रूपवते यांच्या एका हाकेवर राज्यभरातील हजारो माता-भगिनी रस्त्यावर उतरल्या होत्या.
? दैनिक 'सकाळ' मधील मुख्य बातमी : "देवदासींचा सरकारविरोधात उद्रेक; मंत्रालयापुढे बसवर दगडफेक, कल्याण व मुंबईत ठिकठिकाणी रेल रोको, धरणे"
(सकाळ वृत्त : मंत्रालयासमोर तीव्र निदर्शने व मध्य-पश्चिम रेल्वे रोखून धरल्याची पहिल्या पानावरील बातमी)
मुंबई ते ग्रामीण महाराष्ट्र : आंदोलनाचा राज्यव्यापी वणवा
विलास रूपवते यांच्या कुशल नियोजनामुळे हे आंदोलन केवळ राजधानी मुंबईपुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यात एकाच वेळी पेटून उठले :
- मुंबईत मंत्रालयावर धडक व रेल रोको : मुंबईत मंत्रालयासमोर हजारो महिलांनी तीव्र निदर्शने केली. बेस्ट बसेस अडवण्यात आल्या. घाटकोपर आणि कांदिवली रेल्वे स्थानकांवर संतप्त महिलांनी रेल्वे रुळांवर उतरून लोकल गाड्या रोखून धरल्या, ज्यामुळे मध्य व पश्चिम रेल्वेची वाहतूक ठप्प झाली होती.
- मालेगाव (नाशिक) : नवीन बस स्थानकासमोर तीव्र रास्ता रोको करण्यात आला आणि संजय गांधी निराधार योजना कार्यालयावर धडक देऊन प्रलंबित मागण्यांचे जाब विचारण्यात आले.
- परंडा (उस्मानाबाद) : विलासभाऊ रूपवते प्रतिष्ठान संलग्न महिला देवदासी संघटनेच्या तालुकाध्यक्ष छाया विकास शिंदे यांच्या नेतृत्वाखाली तहसील कार्यालयावर विराट मोर्चा काढण्यात आला.
- मुलुंड (मुंबई) : संघटनेच्या मुलुंड अध्यक्षा सुनिता गवळी यांच्या नेतृत्वाखाली शेकडो महिलांनी तहसीलदार कार्यालयावर धडक मोर्चा काढून घोषणाबाजी केली.
- तालुकाध्यक्ष सुनीता वाखारे आणि उपाध्यक्ष मंगल गाडीलकर, संगिता ताठे, सचिव राधा शेलार, इंदुबाई भोसले यांच्या नेतृत्वाखाली बसस्थानकासमोर रस्ता रोखून धरण्यात आला.
- माळशिरस (सोलापूर) : जिल्हाध्यक्षा पारुबाई पवार आणि पोपट कावरे यांच्या नेतृत्वाखाली तहसीलदार कार्यालयावर धडक देऊन मुख्यमंत्र्यांच्या नावे थेट मागण्यांचे निवेदन धाडण्यात आले.
Hindustan Times : "Protest outside Mantralaya by Devdasis"
दैनिक लोकमत : "आंदोलनामुळे म. व प. रेल्वेची वाहतूक विस्कळीत"
लढ्याची फलश्रुती आणि ऐतिहासिक महत्त्व
२२ मार्च २०१० चा हा लढा महाराष्ट्राच्या सामाजिक चळवळीतील एक सुवर्णपान ठरला. विलासभाऊ रूपवते यांच्या एका हाकेवर संपूर्ण राज्यातील निराधार व देवदासी महिलांनी दाखवलेले हे शौर्य आणि आक्रमकता पाहून तत्कालीन सरकारला अखेर नमते घ्यावे लागले. 'सामना', 'सकाळ', 'लोकमत', 'पुण्य नगरी', 'गावकरी', 'देशदूत', 'देशमत' आणि 'माळशिरस वार्ता' या मराठी वृत्तपत्रांसोबतच 'The Times of India' आणि 'Hindustan Times' सारख्या राष्ट्रीय व बहुभाषिक माध्यमांनी या आंदोलनाची पहिल्या पानावर दखल घेऊन विलासभाऊ रूपवते यांच्या नेतृत्वाचा दबदबा सिद्ध केला. उपेक्षितांच्या संघर्षाची ही धग आजही महाराष्ट्राला प्रेरणा देत आहे.
? संपूर्ण वृत्तपत्र कात्रण व दस्तऐवज संग्रह (सर्व ३३ ऐतिहासिक छायाचित्रे)
२२ मार्च २०१० च्या राज्यव्यापी आंदोलनाची राष्ट्रीय, बहुभाषिक आणि प्रादेशिक वृत्तपत्रांनी घेतलेली सर्व अधिकृत कात्रणे खालीलप्रमाणे सविस्तर जतन करण्यात आली आहेत :
Hindustan Times (मुंबई)
Protest outside Mantralaya : निराधार व देवदासी महिलांचे मंत्रालयाबाहेर आंदोलन
दैनिक लोकमत (मुख्य आवृत्ती)
आंदोलनामुळे मध्य व पश्चिम रेल्वेची वाहतूक विस्कळीत; महिलांचा रेल रोको
Daily Thanthi (तामिळ वृत्तपत्र)
घाटकोपर रेल्वे स्थानकावर महिलांचा धडक रेल रोको (राष्ट्रीय कव्हरेज)
The Times of India (मुंबई)
Statewide Agitation by Devdasi & Destitute Women led by Vilas Rupawate
दैनिक महानायक
निराधार व देवदासी महिलांच्या मागण्यांसाठी राज्यव्यापी एल्गार
दैनिक देशदूत
जिल्ह्या-जिल्ह्यांत चक्का जाम व तहसील कार्यालयांवर धडक मोर्चे
दैनिक सकाळ (मुंबई)
देवदासींचा सरकारविरोधात उद्रेक; मंत्रालयापुढे निदर्शने, कल्याण व मुंबईत रेल रोको
दैनिक आफ्टरनुन (Afternoon)
Protest at Mantralaya & Rail Track Blockade by Women Agitators
फ्री प्रेस जर्नल (Free Press Journal)
Statewide Impact: Women Protest Across Maharashtra for Pension & BPL Cards
दैनिक नवशक्ती
मंत्रालयावर महिलांची धडक; मागण्या मान्य करण्यासाठी सरकारला इशारा
दैनिक नवभारत (मुंबई)
देवदासी महिलाओं ने किया उग्र प्रदर्शन; राज्य सरकार से पेंशन और राशनकार्ड की मांग
आपलं महानगर (मुंबई)
निराधार व देवदासी महिलांचे मंत्रालयासमोर बांगड्या फेको आंदोलन
नवभारत टाइम्स (NBT)
देवदासी महिलाओं का चक्का जाम; मुंबई और उपनगरों में रेल रोको
हमारा महानगर
देवदासी महिला मंडल का तीव्र आंदोलन; विलास रूपवते यांच्या नेतृत्वात धरणे
दैनिक जनशक्ती
निराधार महिलांच्या मागण्यांसाठी संपूर्ण नाशिक व खान्देशात रास्ता रोको
दैनिक पुण्य नगरी (मुंबई)
आंदोलक देवदासींकडून मुंबईत तीव्र निदर्शने व चक्का जाम
दैनिक संध्याकाळ (मुंबई)
देवदासींचा सरकारकडे आक्रोश : जगण्यासाठी किमान महामंडळ व पेन्शन द्या!
दैनिक लोकमत (उस्मानाबाद विशेष)
परंडा तहसील कार्यालयावर धडक मोर्चा; छाया विकास शिंदे यांच्या नेतृत्वात आंदोलन
दैनिक सकाळ (सोलापूर आवृत्ती)
माळशिरस तहसीलदारांना मुख्यमंत्र्यांच्या नावे थेट निवेदन; पारुबाई पवार व पोपट कावरे
दैनिक लोकमत (सोलापूर विशेष)
माळशिरस व नातेपुते येथे निराधार व देवदासी महिलांचे भव्य आंदोलन
साप्ताहिक निर्भीड झुंज (मुलुंड)
मुलुंड तहसीलदार कार्यालयावर महिलांचा विराट मोर्चा; सुनिता गवळींचे नेतृत्व
दैनिक संचार (सोलापूर)
सोलापूर जिल्ह्यात देवदासी व विधवा महिलांचे तहसील कचेऱ्यांसमोर आंदोलन
दैनिक आजचा दिनकर
आंदोलनाचा राज्यभर भडका; विधिमंडळावर मोर्चाची जोरदार तयारी
दैनिक सागर (कोकण आवृत्ती)
कोकण व ठाणे जिल्ह्यात निराधार महिलांच्या मागण्यांसाठी निदर्शने
दैनिक मोक्षिणी वार्ता (मालेगाव)
नव्या बसस्थानकासमोर रास्ता रोको; संतप्त महिलांकडून निदर्शने
दैनिक पुढारी
पश्चिम महाराष्ट्रात देवदासी महिलांचे आक्रमक आंदोलन; शासनाची कोंडी
दैनिक देशोन्नती
विदर्भातील विविध तालुक्यांत तहसीलदारांना घेराव व निवेदने
दैनिक एकमत (मराठवाडा)
मराठवाड्यातील उपेक्षित महिलांचा विलास रूपवतेंच्या हाकेवर तीव्र लढा
दैनिक गावकरी (नाशिक/मालेगाव)
संजय गांधी कार्यालयातील कागदपत्रांची फेकाफेक; मालेगावी निराधार महिलांचे आंदोलन
What's Your Reaction?
